İnteraktif, yenilikçi, yaratıcı teknikler ile eğitim ve etkinlikler

Çalışma hayatı değişken bir dinamik içinde olup, en önemli kaynağı insandır. İnsan düşünür, geliştirir, üretir, hizmet eder. Gerek uluslararası ve ulusal mevzuatın getirdiği kriterler gerekse kendi iç politikaları doğrultusundaki tercihler ile şirketler insan kaynaklarını daha verimli ve güvenli hale getirmek için eğitime gittikçe daha çok önem vermektedir. Eğitmek ve öğretilmek istenen amaca yönelik, en iyi öğrenme şeklinin, kişinin algılama biçimi ile alakalı olsa da birçok istatistik ile de kanıtlanmış olan, görsel, işitsel ve pratik edilen eğitim biçimlerinin tamamı kullanıldığında, insanın hafızasında daha fazla yer ettiği muhakkaktır.

Yetişkinlerin öğrenmeye karşı tutumlarında en önemli etmenlerden birisi, onların alışkanlıklarını ve huylarını değiştirmeye yatkın olup olmadıklarıdır. Yapılan bir araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; yetişkinlerin sürekli olarak tek bir tutum içinde olmadıkları, öğrenecekleri konunun niteliğine göre değişmeye hazır olup, gerektiğinde değerlerini değiştirebilmektedirler. “Katılımcıların izleyici, eğitmenin aktarıcı” olduğu klasik eğitimlerin; olağan ve tekdüzeliği, çoğunlukla eğitmenin donanımı ve enerjisi ile alakalı olup, izleyicilerin ilgi ve alakalarının ise zorunluluktan öte, isteğe bağlı olması ile eğitimin etkinliği artırılabilmektedir. Ancak günümüzde klasik eğitimin yerini uygulamalı veya interaktif yöntemler almaya başlamıştır. Katılımcı klasik eğitim şeklinde eğitimde eğitmeni izlemek ve dinlemek yerine, interaktif ve uygulamalı eğitimlerde, yaşam deneyimlerinden de, yola çıkarak aktarılması istenen amacı deneyimleme fırsatı bulmaktadır. İşletmelerin sıklıkla talep ettiği; iletişim, takım kurma, konsantrasyon, iş güvenliği kültürü vb. konularında; çeşitli oyunlar, doğaçlama, rol oynama tekniklerini kullanan yaratıcı drama metodu ile eğitimler tercih edilmeye başlanmıştır. Yaratıcı drama, “yaşayarak öğrenme”dir. Kısıtlı sayıda katılımcı ile gerçekleştirilen bu öğrenme metodu; kendiliğindenliğe, “şimdi ve burada” ilkesine, -mış gibi yapmaya dayalı olup, “grup etkinliği”dir. Uyum, empati, iletişim, takım kurma, planlama, sorumluluk alma, sözlü/sözsüz iletişim vb. gibi konular yaratıcı dramanın doğal kazanımlarıdır.

Alternatif eğitim yöntemlerinden bir diğeri ise; tiyatrodur. Özellikle izleyiciyi oyuna dahil eden interaktif tiyatro oyunları, geniş katılımlı eğitimlerde oldukça rağbet görmektedir. İş hayatında iş güvenliği profesyonelleri tarafından çalışanlara verilen iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde aktarılan konuların davranış değişikliğini hedeflediği muhakkaktır. Ancak çalışanların yalnızca zorunluluk olarak gördüğü bu eğitimleri tiyatro ile etkili, eğlenceli, düşündürücü ve empatiyi artıran yöntemleri kullanarak çalışana aktardığında; akılda kalıcılığı, davranışa etkisi yadsınamaz şekilde artırdığı gözlenmektedir. İnteraktif eğitim metotlarından yaratıcı drama ve tiyatro etkinlikleri ile verilen eğitimlerin, hedeflenen konu ne olursa olsun; izleyerek, duyarak, oynayarak, yaşayarak, yaratıcılığı kullanarak farkındalığı artırması nedeniyle, yeni nesil öğrenme şekli olarak karşımıza çıkmaktadır. Her alanda olduğu gibi, eğitmenlerin; klasik tarzda eğitim için aldıkları eğiticilerin eğitimi gibi, yaratıcı drama metodunu kullanabilmek için bir eğitmenin, yaratıcı drama liderliği eğitimlerini tamamlamış olması esastır. Tiyatro oyunları için de, örneğin iş güvenliği tiyatrosunu sergilemek için en az bir iş güvenliği uzmanı koordinatörlüğünde oyunun hazırlanması ve uygulanması önemlidir. Aksi halde her ne kadar iyi oyuncu olsa bile, iş güvenliği kurallarını eksik veya yanlış aktarması tehlikesi mevcuttur. Tecrübe ederek öğrenmenin sonu acılı olabilir, ancak empati ile öğrenme eğlencelidir.

2K Endüstriyel Danışmanlık Ltd. Şti. Sahibi Tuğba Coşkun EROĞLU